Wilsbekwaam

afbeelding van Willeke Havinga Willeke Havinga Aantal keren gelezen: 37 Maatschappij

Ze zit bij zijn ziekbed. Kanker, pijn. een schreeuw om hulp.: 'Ik wil niet meer! maar de Wilsverklaring... Alzheimer. dus... .

Wilsbekwaam

 

‘Ik wil niet meer!’ Chris schreeuwt het uit. En ik, ik zit machteloos naast zijn bed. Als ik zijn hand vast wil houden, dan krimpt hij ineen van de pijn. ‘Niet doen! Alsjeblieft! Het doet zo’n zeer.’ Hij krijgt er tranen van in zijn ogen.

 

Hij heeft, zolang als ik hem ken, nooit gehuild. Nooit!

Er waren geen tranen toen Irene werd geboren, onze oudste dochter. Ook niet bij de geboorte van de tweeling, Bas en Barbara of bij die van Anja. En toen we vijftig jaar getrouwd waren en onze kleindochter Babette dat ontroerende lied zong, met die prachtige stem van haar. Het deed hem wel wat, dat weet ik wel. Dan pakte hij me bij mijn arm, dan keek hij me aan. Maar in zijn ogen: nooit een traan.

Ik begrijp: de pijn moet ondraaglijk zijn.

 

En dat, die pijn, die had hem eigenlijk bespaard moeten blijven.

Ach jaar geleden bleek hij kanker te hebben. Net als zijn vader.

De vader van Chris was net als hij, een grote sterke vent, boer in hart en nieren. Niet kapot te krijgen. Tenminste dat dachten wij. Zijn ziek-zijn, dat ging nog wel. Oké er was vermoeidheid, steeds meer vermoeidheid. Hij had pijn, steeds meer pijn maar hij liet zich niet kennen. Maar het sterven… Van die grote, sterke man was toen bijna niets meer over, een uitgeteerd lichaam, dat van alle kanten zeer deed. Elke beweging, elke aanraking, pijn, vreselijk veel pijn.

‘Als ik ooit…’ zei Chris toen. En ik knikte.

 

En nu... Nu moet ik toezien…

 

We hadden gekozen voor euthanasie, die dag bij de dokter.

We dachten alles geregeld te hebben, wilsverklaringen getekend, alles besproken met onze huisarts maar…

 

Als hij moe was van de chemotherapie en zich, even, iets niet meer kon herinneren dan lag dat toch aan de behandeling tegen de kanker. Als hij soms een beetje in de war was, dan was dat toch alleen maar omdat er zoveel dingen tegelijk op hem afkwamen, en dat hij moe was, door zijn ziekte, door het gevecht tegen…

 

Geen moment heb ik gedacht aan Alzheimer.

Maar de huisarts, zij…

 

Het is een lief meidje hoor, onze huisarts. Daar niet van. Maar twee weken geleden.., ze zei opeens: ‘Ja die wilsverklaring van uw man, die is niet meer geldig.

‘Hoezo?’ vroeg ik.

‘Tja, die Alzheimer hé. Uw man moet óók ten tijde van de daadwerkelijke euthanasie nog wilsbekwaam zijn. En dat is nu niet meer zo.’

 

Ik voelde me als een bokser in de ring die éérst een enorme klap, net onder de gordel, krijgt om dan, als hij ineenkrimpt van de pijn en zijn dekking laat vallen, nog een dreun, recht in het gezicht te krijgen. En daar gaat hij. Hij slaat tegen het canvas.: Knock-out. Eerst: Paf; Kanker. En dan ineens: Knal; Alzheimer. En géén euthanasie, de Knock-out. Ik wist niet wat me overkwam, wist niet meer wat te zeggen. Uitgeteld!

En de dokter, ze zei ‘Sorry.’ Ze pakte haar tas in, gaf me een hand en daar ging ze, zo de deur uit. ‘Sterkte’ zei ze nog. En dat was het dan. Geen genadige dood maar deze lijdensweg.

 

‘Joke!’ Hij kijkt me met machteloze ogen aan. ‘Help me nou! Het doet zo’n zeer!’

En ik weet niet wat ik moet doen! Ik probeer niet te huilen maar ik kan niet verhinderen dat de tranen gaan stromen.

 

Ik loop de keuken in. Tranen in de gootsteen.

Naast me, op het aanrecht: medicijnen. Zijn medicijnen! Die van vandaag, die van de hele week en, in een groot koekblik, zijn medicijnen voor de komende twee maanden. Ik had gedacht die niet nodig te hebben, de dokter zou eerder komen voor de euthanasie, maar daar staan ze. Klaar voor gebruik. En nu euthanasie niet meer mogelijk is…

 

Nog twee maanden, ik moet er niet aan denken!

 

‘Joke, help me nou.’ Die vragende ogen. Die ogen die me zo vaak liefdevol aangekeken hebben. Die ogen waarin alle liefde, onuitgesproken liefde, -Chris is een stille… hij praat nooit over zijn gevoel, zegt niet dat hij van me houdt-, boekdelen sprak, iedere keer als hij me aankijkt weer opnieuw.

 

Die ogen en zijn medicijnen…

‘Het zijn wel erg veel medicijnen’ had Chris tegen de dokter in het ziekenhuis gezegd.

 

‘Welke medicijnen gebruikt u allemaal, meneer Verhoog?’ had de dokter gevraagd en Chris had hem zijn medicijnlijstje overhandigd.

En toen zei Chris dat: ‘Het zijn wel veel medicijnen.’

‘Ja, zei de dokter terwijl hij het lijstje doorlas. ‘Maar ze houden u wel in leven.’

‘Tenzij ik ze allemaal tegelijk inneem, natuurlijk.’ Chris had alleen maar een grap gemaakt maar de dokter had verschrikt opgekeken.

 

Tenzij ik ze allemaal tegelijkertijd inneem!

 

En ik neem een besluit.

 

In het keukenkastje staat een vijzel. Daar gaan al zijn pillen in, de hele voorraad. Voor twee maanden pillen. Ik sta te janken terwijl ik ze vermaal. Ik hou van Chris, meer dan ik zeggen kan. Ik wil hem niet kwijt. Maar toch…

 

Ooit zijn we naar München geweest, Oktoberfest. Chris heeft er een grote bierpul aan overgehouden. Er kan wel een liter bier in.

 

Nu gaat er water in, vermengd met fijngemalen medicijnen.

Er moet eigenlijk bier in, in die grote pul, maar water mag ook. En de fijngemalen medicijnen, flink doorgeroerd zodat het water weer helder is, het poeder niet te zien.

Met de bierpul ga ik naar de woonkamer, naar Chris in zijn ziekenhuisbed.

 

‘Wil je wat drinken?’ vraag ik. ‘Je moet wel wat drinken!’ zeg ik. En hij knikt.

Ik draai het bed wat omhoog, zodat hij rechtop in bed komt te zitten. Ik houd het glas aan zijn lippen, giet slokje voor slokje het water naar binnen, zorg ervoor dat hij zich niet verslikt.

En ondertussen zeg hem dat ik van hem hou. ‘Dat weet je toch?’ zeg ik en hij knikt. ‘Nou, drink nog maar een slokje.’ Hij kijkt me aan, dankbaar, alsof hij begrijpt wat ik aan het doen ben.

Ik aai hem, streel door zijn grijze haren. Eerst jammert hij nog. Het doet pijn. Ik weet het maar ik wil hem laten voelen dat ik bij hem ben. Langzaam houdt het jammeren op. Hij valt in slaap. Ik blijf naast hem zitten, mijn arm op hem heengeslagen, zijn hoofd tegen mijn borst aan. Zo zitten we, urenlang. Ik luister naar zijn ademhaling. ‘Ik hou van jou’. Ik zeg het honderd keer, duizend keer. En Chris valt langzaam het leven uit.

Ik kus hem op zijn voorhoofd, op zijn mond. ‘Vaarwel Chris.’

 

Als ik de dokter bel, als ik haar vertel dat Chris vannacht is overleden, als ik vraag of ze wil komen, dan hoop ik dat ze geen vragen zal stellen. Of anders dat ze het begrijpt en zonder aarzeling ‘natuurlijke dood’ zal noteren als doodsoorzaak.

 

Want ze heeft toch gezien hoeveel pijn…

Hoe kan iemand het dan niet begrijpen?

 

Daarom, ze zal het wel begrijpen! Toch!

 

Leave a comment.

afbeelding van Willeke Havinga
Willeke Havinga
geboren 14 februari 1963, in Eindhoven. woonachtig in Tilburg, studeerde theologie aan de Theologische Faculteit Tilburg. liefhebberijen zijn: schrijven, lezen, schilderen, vroeger ook toneelspelen en zingen. En om maar meteen uit de kast te komen... ik val op vrouwen. En dat komt af en toe in mijn verhalen terug.

Ontvang iedere week een gratis verhaal!

Laat je inspireren door de beste schrijvers en ontvang de nieuwste verhalen per mail!
Geef je op en je krijgt wekelijks een gratis verhaal opgestuurd.

 

Ja, dat wil ik wel   Of bestel het magazine

Het podium voor jouw verhaal

De Verhalenmakers is een sociale onderneming met als belangrijkste doel: bijdragen aan verbinding.

Wij bieden een podium voor verhalen, schrijvers en professionals omdat we geloven in de kracht van storytelling.

Ben je een schrijver of wil je graag schrijven?
Meld je aan!

Twitter

RT @JetPeep: Wat moet een stadse puber nu op het Franse platteland. Saai? Integendeel. Lees zijn avontuur https://t.co/JjsrpPC1w5 https://t…
De Verhalenmakers (3 years ago)
Tnx @CarienTouwen voor de publicatie over de #verhalenwedstrijd op https://t.co/UX4u38lwNw. Kom maar door met die mooie verhalen!
De Verhalenmakers (3 years ago)
Tnx @HaarlemseZaken voor de publicatie over de #verhalenwedstrijd. Kom maar door met die mooie verhalen! https://t.co/12HeDI8DRf
De Verhalenmakers (3 years ago)
Yes! https://t.co/ytcegbvBAv
De Verhalenmakers (3 years ago)
Mooi begin van een nieuw #verhaal https://t.co/6aPxB6LDjH
De Verhalenmakers (3 years ago)

@social #media

Contact

De Verhalenmakers

info [at] verhalenmakers.com
of ga naar de contactpagina