'When I look at you, I see myself'

afbeelding van Inemarie Dekker Inemarie Dekker Aantal keren gelezen: 1,578 Maatschappij

Wat mij het meest raakte tijdens de vijfde editie van TEDxHaarlem, was het verhaal van schrijfster Christine Otten. Ik herkende mezelf in een stukje van haar verhaal. Ze gaf woorden aan iets wat ik herken, maar waar tot gisteren geen woorden voor had.

Ik werk nu 11 jaar met, voor en in Afrika. De passie voor het werken tegen ongelijkheid of voor rechtvaardigheid komt ergens vandaan. Ik denk altijd dat ik me ergens in herken, maar tot vandaag was het een soort onbenoembaar ding.

 

Privileged

Ik heb nooit honger gehad. Ik weet niet wat echte armoede is. En kan ik zeggen wat ik wil. Ik kan altijd naar de dokter en naar school. Ook al wilde ik niet altijd:

Ik ben twee jaar niet naar school geweest tussen mijn vwo-diploma en mijn studie. Het leek me prima vol te houden achter de kassa bij de Esso. Tot ik in Ghana – als vrijwilliger – allemaal mensen van mijn leeftijd ontmoette die dolgraag wilden studeren, maar steeds een jaar moesten werken om weer een jaar naar school te kunnen. Ik voelde me zó verwend!

Trouwens, ik voelde me ook verwend die keer dat ik – toen ik toch was gaan studeren – en ik een bijbaantje had bij de slagerij. Ik kan me niet meer herinneren wat ik zei dat de slager (weinig keren dat ik zo'n goede leidinggevende had) zo boos werd. Misschien iets in de trant van ‘ik heb geen zin om te studeren’. Waarop hij uitbarstte dat hij verdomme zo graag had willen studeren, maar de kans niet had gehad.

White privilege, daar sprak Christine Otten over. Ongenuanceerd gezegd: witte heteroseksuele hoogopgeleide rijke oude mannen hebben de meeste macht in de wereld. Maar meestal zijn we ons niet bewust van onze positie. Wat die ook is. Een discussie die nu speelt is of je als witte schrijver wel een zwart personage mag opvoeren, omdat je zo een perspectief niet zou kunnen begrijpen.

 

Herkenning in de ander staat los van kleur

In mijn vakgebied - ontwikkelingssamenwerking - speelt eenzelfde soort discussie: Veel Afrikanen zien de witte ontwikkelingswerkers tegenwoordig liever gaan dan komen. Ik volg de discussie over ‘white privelege’, zwarte Piet en discriminatie van Marokkaanse-Nederlanders op de arbeidsmarkt op de voet. En toch heb ik die herkenning in mijn werk wanneer mensen worden gediscrimineerd, uitgesloten of onderdrukt.

Christine Otten kwam erachter dat ze zich best in een zwart personage kan verplaatsen, omdat ze herkenning vindt in een persoon. Soms is het zelfs makkelijker om iets te leren van een ander, dan van jezelf. 

'When I look at you, I see myself.' Dat zei Umar bin Hassan uit Harlem, New York. Ze kwam erachter dat ze iets deelde met deze Afro-Amerikaanse man. Allebei hun vaders hadden hen een gevoel van minderwaardigheid meegegeven. Inferieur te zijn. Zijn vader doordat hij behoorde tot een groep die in Amerika buitengesloten werd (en wordt). Haar vader leek haar de schuld te geven als hij weer werd opgenomen. 

En dat was mijn aha-moment. Dat is wat mijn eigen moeder – ook psychiatrisch probleem – ook deed. Dat is mijn herkenning in anderen die – op een soms totaal andere manier – hetzelfde hebben meegemaakt. En los van alles wat daar heel vervelend aan is, heeft het me ook wat opgeleverd: Ik kan 100 voorbeelden noemen van witte collega’s die zich – bewust of onbewust – beter voelen dan hun Afrikaanse collega’s en ook zo handelen. En ik denk dat ik dat niet doe.

 

Mannen, vrouwen en Zwarte Piet

Ik ben afgestudeerd op verschillen tussen mannen en vrouwen. Als je de Zwarte-Pieten-discussie zou vertalen naar vrouwen dan zouden bijvoorbeeld alle mannen alle vrouwen altijd in de billen knijpen en dan zeggen: ‘Ik snap niet waar ze over zeuren, ík heb er helemaal geen last van.’

Je zou alles kunnen herleiden naar machtsverschillen. Niet alleen tussen twee mensen. Of tussen mannen en vrouwen. Maar tussen alles wat (vaak) ongelijkwaardigheid met zich meebrengt: huidskleur, opleiding, seksuele voorkeur, een handicap. En dat wordt ingegeven door wat we daar als groep mensen van vinden.

 

Macht geven en nemen

Dat is het met macht. Er is niet alleen iemand die het neemt, maar ook iemand die het weggeeft. Een vervelende gedachte vind ik. Omdat je het niet bewust weggeeft. En zeker niet als kind. Er is je alleen verteld dat het zo hoort.

Het mooie is dat je het dus ook terug kan nemen. 

Leave a comment.

De TED-talks online volgen snel!
afbeelding van Inemarie Dekker
Inemarie Dekker
Inemarie (co-founder De Verhalenmakers) heeft bijna tien jaar ervaring met projectontwikkeling, het vinden van bijbehorende financiering en communicatie voor (non-)profits in Nederland, India en verschillende landen in Afrika. Ze is een ondernemende verbinder en gedreven om sociale impact te bereiken in haar werk.

Ontvang iedere week een gratis verhaal!

Laat je inspireren door de beste schrijvers en ontvang de nieuwste verhalen per mail!
Geef je op en je krijgt wekelijks een gratis verhaal opgestuurd.

 

Ja, dat wil ik wel   Of bestel het magazine

Het podium voor jouw verhaal

De Verhalenmakers is een sociale onderneming met als belangrijkste doel: bijdragen aan verbinding.

Wij bieden een podium voor verhalen, schrijvers en professionals omdat we geloven in de kracht van storytelling.

Ben je een schrijver of wil je graag schrijven?
Meld je aan!

Twitter

RT @JetPeep: Wat moet een stadse puber nu op het Franse platteland. Saai? Integendeel. Lees zijn avontuur https://t.co/JjsrpPC1w5 https://t…
De Verhalenmakers (3 years ago)
Tnx @CarienTouwen voor de publicatie over de #verhalenwedstrijd op https://t.co/UX4u38lwNw. Kom maar door met die mooie verhalen!
De Verhalenmakers (4 years ago)
Tnx @HaarlemseZaken voor de publicatie over de #verhalenwedstrijd. Kom maar door met die mooie verhalen! https://t.co/12HeDI8DRf
De Verhalenmakers (4 years ago)
Yes! https://t.co/ytcegbvBAv
De Verhalenmakers (4 years ago)
Mooi begin van een nieuw #verhaal https://t.co/6aPxB6LDjH
De Verhalenmakers (4 years ago)

@social #media

Contact

De Verhalenmakers

info [at] verhalenmakers.com
of ga naar de contactpagina