Leiderschap is zo passé

afbeelding van René van Stekelenborg René van Stekelenborg Aantal keren gelezen: 1,686 Maatschappij

Wat vinden wij moeilijk? Stel, je bent Adolf H. en je krijgt de opdracht om in het hier en nu je mening te spuien en jezelf te verbazen over wat er gebeurt in de politiek, in de EU en in de waan van alledag? Waar moet je met verwondering om lachen? Hoe krijg je überhaupt een Adolf aan het lachen? Je krijgt de opdracht als een vaststaand gegeven. Noem het de voorzienigheid of het lot. Hoe raar dat ook klinkt.

Ik denk dat ome Adolf zich zou hebben verbaasd over de veelgezochte term van leiderschap die iedereen maar al te graag zou willen bezitten. Het zou mij tegen de borst stuiten dat ceo’s en dictators van nu met meer dan vijftig jaar historische knowhow toch vinden dat aangeboren leiderschap de enige weg is naar macht zonder een greintje mededogen richting je medemens. Men neemt maar en eist van alles op. Terwijl geven en investeren in anderen bij deze babyboomers niet tot hun idioom behoort. 

,,Natuurlijk heb ik destijds gebruik gemaakt van de tijd vol onzekerheden en de onnozelheid van de burger. Hoe makkelijk was het om met dat beetje propaganda vanuit een voorzienigheid en het lot mijn wilsbeschikking op te leggen. En soms, heel soms probeerde ik aan te geven dat echte leiders niet weglopen voor hun verantwoordelijkheden en persoonlijke waanideeën van expansiedrift, van Blut und Boden en van etnische zuivering daadwerkelijk moeten uitvoeren. Da’s simpelweg een kwestie van verantwoordelijkheid. 
Zo snap ik dat Poetin zich opwerpt als echte leider. Maar, zo snap ik niet dat een Mark Rutte van zichzelf vindt dat hij ook een geboren leider is. Nota bene een leider zonder visie. Zijn partijkader heeft hem ooit ingefluisterd dat hij in het land der blinden en kreupelen er best keurig en rechtop bijstaat.

Wervings- en selectiebureau K+V zoekt met regelmaat naar ‘oprechte leiders’ voor directiefuncties. Wat ze daarbij voor ogen hebben wordt bij geen enkele omschrijving duidelijk. Naar welke verknipte geesten zijn zij op zoek?

Telkens na verschrikkelijke aanslagen hoor ik tal van ervaringsdeskundigen in praatprogramma’s over elkaar heen vallen met mededelingen dat: ‘we behoefte hebben aan sterke politieke leiders die ons burgers moeten beschermen, beveiligen en die onze straatjes zouden moeten schoonvegen. Echte leiders hebben we nodig, in het belang van de staat. Ik zou dat toch op zijn minst, maar da’s mijn persoonlijke mening, iets genuanceerder willen formuleren. En ik zeg dat omdat jullie burgers het te pas en onpas hebben over vrijheid van meningsuiting en de vrije wil totdat iets je persoonlijk raakt. Dan houdt het collectieve vrije denken ineens op en wil je dat een leider voor jou de kolen uit het vuur haalt. Het is maar een tip, doe ermee wat je wilt.”

Een paar jaar geleden kwam een Joodse nazaat van een Sudetenhoer genaamd Timur Vermes op de proppen met zijn boek: ‘Daar is hij weer’. Hij liet mij opleven in het huidige Berlijn en hij ontmaskerde de mens van nu als een zielig hoopje dat niets geleerd heeft van de afgelopen halve eeuw. 
Volgens zijn gedachtekronkels zou je een zelfverklaard leiderstype juist historisch besef moeten wantrouwen als de pest. Voor je eigen gemoedsrust. Omdat een grootheidswaan mij in staat zou stellen om mijn persoonlijke idioterie te botvieren. Nou ja zeg!
Vervolgens betoogt hij dat aangeboren leiderschap niet bestaat, maar aangeboren volgelingen wel. Mensen zijn tenslotte kuddedieren en die lopen maar wat graag voor hun gemak achter iemand aan met een grote bek en valse beloftes.“

“Wie geschoren wordt moet stilzitten. Als we zonodig achter een leider willen aanlopen, omdat we in wezen allemaal datgene willen zeggen en doen wat vele machthebbers al voor ons hebben gedaan, dan past een blind vertrouwen en een mak gedrag. Daar snap ik de schrijver Vermes heel goed. We weten alleen dat onze lafheid om dat te erkennen ons dwars zit, juist omdat we de vele tragische historische feiten kennen. En toch blijft het leiderschapsprincipe elk decennium weer opborrelen.

Luister goed beste Überleute, wij leiders zijn nu eenmaal alpha-males. Onze core-business is niet het delegeren om burgers als werkbijen te zien ploeteren, maar onze taak is het om in je uppie bovenop een rots het enige hoge uitzicht te bezetten waardoor niemand anders er meer bij kan. Politiek gezien meten we ons een status aan bovenaan de behoeftepiramide en hebben daarmee ons kostje gekocht. We kijken omlaag en lachen het gepeupel hard uit. Of denk je dat ik het Adelaarsnest voor niks heb laten bouwen? Vraag je maar eens af waarom een bestuurs- of aandeelhoudersvergadering nooit op de begane grond plaatsvindt?
God zit op een wolk en het lot heeft bepaald dat wij op een zo hoogst mogelijke top dichtbij Hem in de buurt zitten.

Timur Vermes liet zien dat er teveel negatieve termen zoals eerzucht, macht, dictatuur, hebzucht en egoïsme aan het woord leiderschap kleven, dat je er nooit en te nimmer positieve associaties bij kunt hebben en dat je natuurlijke leiderstypes moet mijden. Okee, als dat zo is en die hang naar leiderschap is er nog steeds, wat hebben jullie dan als mensen de afgelopen vijftig jaar verzonnen aan alternatieven? 
Johan Cruijff had het over overwicht, overzicht en het onderstrepen van het club- en het teambelang en de liefde voor een club. Dat maakte hem aanvoerder en geen geboren leider. Een mooi verhaal met als voorgeschiedenis zijn veel te vroeg overleden vader in het Amsterdamse Betondorp. Hetzelfde geldt voor de domineesdochter Angela Merkel die zich opwerkte vanuit de DDR tot de bondskanselier van nu. Met de historische ballast van Duitsland heeft zij zich juist opgeworpen als de beste ‘Gastfrau’ in het vluchtelingenvraagstuk van Europa.

Iets zegt me dat mededogen, medeleven, sociaal inlevingsvermogen en een herkenbaar verhaal meer van doen hebben met overwicht en aanvoerderschap dan met een ouderwets leiderschapsprincipe. Leiders zijn in jullie ogen holle schreeuwerige retoristen die hun stem verheffen vanuit frustratie. Aanvoerders weten dat ze gedragen en geruggensteund worden. Die hoeven niet te schreeuwen. Op microniveau weet zelfs een Daley Blind bij Manchester United dat. Hij zal gefronst kijken bij elke persconferentie van jullie president Rutte. Zoveel gestamel en loze beloftes om niets heeft hij nog nooit hoeven uit te kramen. Daar zorgt ome Louis wel voor. En geloof me, ik kan het weten.”

Echte leiders zeggen niet zoveel. Echte leiders laten zich niet profileren door wannabe-machthebbers. Echte leiders vinden zichzelf geen leiderstype juist omdat ze beseffen dat hun volgers niet van opgelegde leiders houden. Echte leiders zijn wij tenslotte allemaal, maar alleen maar vanuit de gedachte van zelfbescherming zolang het anderen niet schaadt. En niet meer dan dat. ,,Wir schaffen das.”

Leave a comment.

afbeelding van René van Stekelenborg
René van Stekelenborg
Ik ben een Haarlemse aandachttrekker. Niet voor mezelf, maar voor anderen. En dat doe ik via mijn 'aandachtsfabriek' voor ondernemingen, instellingen, organisaties, freelancers, kunstenaars, architecten, vormgevers en koekenbakkers die een verhaal te vertellen hebben of wat willen verkopen. Liefst via de media vragen ze om aandacht voor hun product of dienst. Als Neerlandicus met een (bedrijfs-)journalistieke achtergrond denk ik te weten hoe ik met verhalen in een passende tone-of-voice de nieuwsgierigheid kan opwekken en de aandacht kan vasthouden.

Ontvang iedere week een gratis verhaal!

Laat je inspireren door de beste schrijvers en ontvang de nieuwste verhalen per mail!
Geef je op en je krijgt wekelijks een gratis verhaal opgestuurd.

 

Ja, dat wil ik wel   Of bestel het magazine

Het podium voor jouw verhaal

De Verhalenmakers is een sociale onderneming met als belangrijkste doel: bijdragen aan verbinding.

Wij bieden een podium voor verhalen, schrijvers en professionals omdat we geloven in de kracht van storytelling.

Ben je een schrijver of wil je graag schrijven?
Meld je aan!

Twitter

RT @JetPeep: Wat moet een stadse puber nu op het Franse platteland. Saai? Integendeel. Lees zijn avontuur https://t.co/JjsrpPC1w5 https://t…
De Verhalenmakers (4 years ago)
Tnx @CarienTouwen voor de publicatie over de #verhalenwedstrijd op https://t.co/UX4u38lwNw. Kom maar door met die mooie verhalen!
De Verhalenmakers (5 years ago)
Tnx @HaarlemseZaken voor de publicatie over de #verhalenwedstrijd. Kom maar door met die mooie verhalen! https://t.co/12HeDI8DRf
De Verhalenmakers (5 years ago)
Yes! https://t.co/ytcegbvBAv
De Verhalenmakers (5 years ago)
Mooi begin van een nieuw #verhaal https://t.co/6aPxB6LDjH
De Verhalenmakers (5 years ago)

@social #media

Contact

De Verhalenmakers

info [at] verhalenmakers.com
of ga naar de contactpagina